Prelekcje Future Frombork Festival 2025

    • Piątek 22.08

    13:30-14:30 – Dziedziniec katedralny

    Premierowa lekcja dla szkół

    Kaja Hopej

    • Jak działa rakieta? – podstawowe zasady fizyki w przystępnej formie.
    • Co widzi astronauta z orbity? – pokaz slajdów z ISS i symulacje.
    • Czy można zostać astronautą z Polski? – droga kariery i wymagania.
    • Kosmos w życiu codziennym – satelity, GPS, prognozy pogody.
    • Opcjonalnie:  Zabawa: zaplanuj swoją misję kosmiczną – aktywizacja uczniów.

    14:30 – 15:00 – Katedra

    Prelekcja otwierająca: Dlaczego wysłaliśmy Polaka w Kosmos?

    dr Aleksandra Bukała

    Od Hermaszewskiego do Uznańskiego – dlaczego tak długo czekaliśmy na kolejnego Polaka w Kosmosie.

    • Jak wyglądały przygotowania do misji.
    • Dlaczego Polska? – znaczenie obecności Polski w Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i rosnące ambicje krajowego sektora kosmicznego.
    • Polska misja – co się wydarzyło na orbicie? Zakres działań Uznańskiego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), eksperymenty, promocja nauki.
    • Nowa fala zainteresowania Kosmosem – co oznacza lot Uznańskiego dla młodego pokolenia i edukacji STEM w Polsce.
    • Co dalej? – szanse na kolejne polskie misje, rozwój POLSA, programy badawcze, partnerstwa międzynarodowe.

    15:30 – 16:00 – Katedra

    Poszukiwania Kopernika – jak znaleziono miejsce spoczynku astronoma?

    Ksiądz dr Jacek Wojtkowski

    16:00 – 16:30 – Dziedziniec katedralny

    Od „Metropolis” do „Gwiezdnych Wojen” – jak kino wymyśla przyszłość?

    Kaja Hopej, dr Tomasz Barciński, Michał Szwajewski

    • Film jako laboratorium przyszłości – kiedy wizje stają się rzeczywistością.
    • Rola technologii w filmie sci-fi – inspiracja czy ostrzeżenie?
    • Gwiezdne Wojny vs 2001: Odyseja Kosmiczna – dwa modele narracji o przyszłości.
    • Wpływ kina na naukę i odwrotnie – przykłady z historii (np. NASA, Elon Musk).
    • Czy AI będzie reżyserem przyszłości? – sztuczna inteligencja w scenariuszach.

    18:00 – 18:45 – Audytorium Św. Mikołaja

    Człowiek kontra maszyna: Lem, Musk…

    Wykład (15 minut): prof. Andrzej Ruciński

    Dyskusja (30 minut): dr inż. Jerzy Żurek, dr Aleksandra Bukała, Kaja Hopej, Paweł Pacek

    • Wizje Lema – czy jego ostrzeżenia były prorocze?
    • Elon Musk i jego podejście do AI i transhumanizmu.
    • Maszyny jako partnerzy czy rywale? – etyka relacji człowiek–sztuczna inteligencja.
    • Granice automatyzacji – co powinno pozostać „ludzkie”?
    • Czy człowiek wciąż ma kontrolę nad maszyną? – przykłady z wojskowości i medycyny.

    Sobota 23.08

    13:00-13:30 – Nowy Pałac Biskupi

    Wykład: Scenariusz dnia, w którym znika łączność

    dr inż. Jerzy Żurek, dr Piotr Kaczmarek-Kurczak, dr Nikodem Sarna

    • Jak działa globalna infrastruktura komunikacyjna?
    • Scenariusze awarii – od burzy magnetycznej po atak cybernetyczny.
    • Skutki społeczne i gospodarcze – od bankomatów po szpitale.
    • Czy jesteśmy przygotowani na „blackout cyfrowy”?
    • Co robić? – praktyczne porady i strategie bezpieczeństwa.

    13:30 – 14:00 – Nowy Pałac Biskupi

    Dyskusja naukowa: Jak szuka się planet podobnych do Ziemi?

    prof. Katarzyna Malinowska, dr Tomasz Barciński, Kaja Hopej

    • Czym jest egzoplaneta i jak ją wykryć? – metody transitów, spektroskopia.
    • Czego szukamy? – woda, atmosfera, skład chemiczny.
    • Najciekawsze znaleziska – Kepler-452b, Proxima Centauri B itd.
    • Rola misji kosmicznych i teleskopów (np. TESS, James Webb).
    • Czy jesteśmy blisko znalezienia drugiej Ziemi? – perspektywy i bariery.

    14:00 – 14:30 – Nowy Pałac Biskupi

    Wspólna prezentacja: Czy Musk będzie rządził Marsem?

    prof. Katarzyna Malinowska, dr Bartosz Malinowski, dr Nikodem Sarna, dr Piotr Kaczmarek-Kurczak

    • Problemy techniczne: lądowanie, zasilanie, terraformowanie.
    • Kto ustala prawo na Marsie? – kosmiczne traktaty vs prywatne korporacje.
    • Marzenie czy zagrożenie? – etyczne aspekty prywatnej kolonizacji.
    • Alternatywy dla Muska – Chiny, NASA, ESA i inne wizje eksploracji.

    15:00 – 15:45 – Nowy Pałac Biskupi

    Dlaczego ludzie tylko raz polecieli na księżyc?

    Wykład (15 minut): prof. Grzegorz Wrochna

    Dyskusja (30 minut): dr Aleksandra Bukała, dr Tomasz Barciński, Michał Szwajewski

    • Kontekst zimnej wojny – misja Apollo jako demonstracja siły.
    • Koszty i ryzyko – dlaczego NASA nie kontynuowała programu.
    • Co przyniósł program Apollo – nauka, polityka, kultura.
    • Dlaczego teraz wracamy? – Artemis, konkurencja globalna, komercjalizacja.
    • Co dalej z Księżycem? – baza, turystyka, zasoby naturalne.

    15:45 – 16:30 – Nowy Pałac Biskupi

    Dyskusja: Kosmiczne pieniądze – co dziś, co jutro?

    dr inż. Jerzy Żurek, Michał Szwajewski, dr Piotr Kaczmarek-Kurczak, prof. Grzegorz Wrochna

    • Źródła finansowania kosmosu – państwa, agencje, prywatni inwestorzy.
    • Kosmiczne startupy – nowa fala innowacji i ryzyka.
    • Główne obszary inwestycji: komunikacja, obserwacja Ziemi, rakiety.
    • Nowe modele biznesowe – kto zarobi na orbicie?
    • Czy kosmos stanie się „rynkiem zbytu”? – prognozy i realia.

    Niedziela 24.08

    14:00 – 14:30 – Kapitularz

    Kto będzie czerpał zyski z kosmicznych surowców?

    dr inż. Jerzy Żurek, prof. Grzegorz Wrochna, dr Bartosz Malinowski

    • Czym są kosmiczne surowce? – regolit, metale ziem rzadkich, lód wodny.
    • Główne kierunki eksploracji – Księżyc, asteroidy, Mars.
    • Technologie wydobycia – górnictwo kosmiczne w praktyce.
    • Kwestie prawne – kto może „posiadać” kosmos?
    • Rynek przyszłości – spekulacja czy realna perspektywa zysków?

    14:30 – 15:00 – Kapitularz

    Czy Kopernik byłby youtuberem? Wykład będzie streamingowany.

    Michał Szwajewski, Michał Szałapski, Kamila Fobke

    • Kopernik jako popularyzator – czy dziś byłby influencerem nauki?
    • Jak wyglądałoby jego „studio nagraniowe”? – technologie i styl komunikacji.
    • Czy TikTok i YouTube są nowym „drukiem” dla idei przełomowych?
    • Jak zmienia się odbiór nauki w epoce cyfrowej?
    • Kopernik dzisiaj – co miałby do powiedzenia o sztucznej inteligencji, globalizacji i Ziemi jako planecie